Vậy là hết, Gadhafi!

> Gaddafi tuyên bố sẽ tại vị ‘đến giọt máu cuối cùng’ 

> Bắt đầu nghĩ chuyện xét xử ông Gaddafi

TP – Cuối cùng, thủ đô Tripoli thất thủ. Cuối cùng, người dân Lybia biết vài phần về cuộc sống xa hoa của nhà lãnh đạo Moammar Gadhafi, người mà hơn 40 năm trước lật đổ chế độ quân chủ, tức vương triều của vua Idris I, để mở ra một chế độ mới dựa trên cái gọi là “dân chủ nhân dân trực tiếp”. Nhưng không vì thế mà Lybia bước vào một kỷ nguyên dân chủ.

Lỗ chỗ vết đạn trên tranh vẽ ông Moammar Gadhafi trên tường một tòa nhà ở Tripoli. Ảnh: AP

Đại tá Gaddafi: “Giàu nhất thế giới”?

(Tamnhin.net) – Tạp chí Forbes đã “bé cái nhầm” khi xếp hạng những tỷ phú Carlos Helu Slim, Bill Gates – chứ không phải Muammar Gaddafi – là những người “giàu nhất thế giới”.

 

Muammar Gaddafi – “Vua của các vị vua châu Phi”

 

Theo trang mạng InvestmentWatch, tài sản của gia đình Gaddafi lên tới 128 tỷ USD và chính ông ta mới là “người giàu nhất thế giới”. Trong khi đó, mạng Weekly Blitz cũng dẫn lời nhiều nhà phân tích nói tài sản của ông Gaddafi vào khoảng 75-80 tỷ USD, cao hơn nhiều so với 60 tỷ USD của gia đình Tổng thống Ai Cập Hosni Mubarak.

Phân tán tài sản khắp bốn châu lục 

Một nguồn tin tiết lộ rằng hồi tháng 2/2011, Đại tá Gaddafi đã tuồn 3 tỷ USD cho một nhà môi giới ở London để mua cổ phiếu. Tin này khá trùng khớp với việc các nhà môi giới chứng khoán và các nhà quản lý quĩ đầu tư nói rằng có một sự gia tăng đột biến các nguồn tiền mặt đến từ Bắc Phi và Trung Đông trong vòng mấy tháng qua. Nhật báo Daily Telegraph của Anh viết “Gaddafi hiện đang sở hữu khoảng 20 tỷ bảng Anh tài sản, chủ yếu ở London”.

Thật ra, 3 tỷ USD không phải là số tiền lớn đối với nhà lãnh đạo độc đoán Gaddafi vốn trị vì đất nước Libya giàu dầu mỏ suốt 42 năm qua. Theo ước tính của nhiều nhà phân tích, tài sản của ông Gaddafi vào khoảng 75-80 tỷ USD, cao hơn nhiều so với 60 tỷ USD của gia đình Tổng thống Ai Cập Hosni Mubarak. Cần lưu ý rằng Tổng thống Mubarak chỉ lãnh đạo Ai Cập có 30 năm, trong khi Đại tá Gaddafi trị vì đất nước Libya giàu dầu mỏ những… 42 năm. Để đánh giá số tài sản mà gia đình Gaddafi tích tụ được theo thời gian, người không nên quên rằng Libya trước nội chiến xuất khẩu tới 1,6 triệu thùng dầu mỗi ngày.

Mạng WikiLeaks tiết lộ rằng các tài khoản bí mật của Libya ở một số ngân hàng Mỹ có tổng giá trị lên tới 32 tỷ USD và ở các ngân hàng châu Âu vào khoảng 7 tỷ USD. Theo các bức điện tín mật của sứ quán Mỹ ở Tripoli mà WikiLeaks “moi” được, Cơ quan Đầu tư Libya (LIA – một công cụ đầu tư của gia đình Gaddafi và các cộng sự thân cận) hiện đang nắm giữ tới 32 tỷ USD và gửi tại nhiều ngân hàng Mỹ, “mỗi ngân hàng quản lý 330-500 triệu USD”. Trong một cuộc gặp gỡ Đại sứ Mỹ tại Libya, Gene Cretz, Chủ tịch LIA Mohamed Layas nói hầu hết trong số tiền tỷ nói trên “được gửi ngân hàng và sẽ mang lại lãi suất dài hạn”.

Ngoài việc đầu tư vào các tổ chức tài chính, Cơ quan Đầu tư Libya (LIA) cũng đã tích lũy được số tài sản trị giá tới 70 tỷ USD, trong đó có cổ phần của nhiều hãng bluechip ở châu Âu. LIA hiện đang sở hữu 2,6% cổ phần của UniCredit (Italy) trị giá 1,3 tỷ USD và 2,01% cổ phần của tập đoàn hàng không vũ trụ Finmeccanica (tương đương 105 triệu USD) và 7,5% cổ phần của CLB Juventus (tương đương 17,5 triệu USD).

Mạng CNN International cho rằng đó chỉ là “phần nổi của tảng băng chìm” vì trong những năm gần đây, ông Gaddafi đã đầu tư hàng trăm tỷ USD vào các nước châu Phi đang ở trong tình trạng bất ổn. Có tin nói, ông Gaddafi chiếm đa số cổ phần của một ngân hàng thương mại khổng lồ ở Zimbabwe.  Nhà lãnh đạo Libya Muammar Gaddafi đã phân tán của cải ước tính hàng trăm tỷ USD ở 35 quốc gia trên bốn châu lục.

Nhật báo địa phương Bussiness Day của Nam Phi cho biết Libya có hàng tỷ USD tài sản ở châu Phi trong các công ty con của Cơ quan Đầu tư Libya (LIA) trị giá tới 70 tỷ USD.

Liên minh Quốc tế chống tội phạm chiến tranh (ICAWC) tại Pháp cho hay tài sản của ông Gaddafi trong năm 1992 đã là 80 tỷ USD, không kể số tài sản khoảng 30 tỷ USD của Đệ nhất phu nhân Safia Farkash.

Một số nguồn tin được báo chí cho là đáng tin cậy nói bà Safia có số tài sản trị giá khoảng 30 tỷ USD, đồng thời sở hữu 20 tấn vàng và làm chủ hãng hàng không tư nhân Buraq Air có trụ sở chính đóng tại Sân bay quốc tế Mittiga ở thủ đô Tripoli.

Lẽ ra, ông Gaddafi đã có thể “an hưởng tuổi già”…

Lẽ ra, ông Gaddafi đã có thể ung dung “an hưởng tuổi già” với số tài sản khổng lồ nói trên, nếu ông không “tham quyền cố vị” và thách thức phương Tây.

Một số nhà phân tích cho rằng nguyên nhân sâu xa khiến phương Tây can thiệp vào Libya là do Đại tá Gaddafi có kế hoạch biến đồng dinar thành đồng tiền châu Phi duy nhất được đảm bảo bằng vàng. Chính ông Gaddafi đã tổ chức hai hội nghị để bàn về vấn đề này trong năm 1986 và 2000.

Đại tá Gaddafi đã kêu gọi các quốc gia châu Phi và các nước Hồi giáo cùng nhau tạo ra một đồng tiền chung, cạnh tranh với đồng đô la Mỹ và đồng euro của châu Âu. Sau đó, các quốc gia này sẽ bán dầu mỏ, các tài nguyên khác và chỉ thanh toán bằng đồng dinar được bảo đảm bằng vàng.

Tổng biên tập Anthony Wile, người sáng lập ra tờ  Daily Bell, nói: “Nếu Gaddafi tìm cách tái định giá dầu trên thị trường thế giới … hoặc ban hành đồng dinar vàng, ông ta sẽ vấp phải sự chống đối của tầng lớp thượng lưu đầy quyền lực, những người đang kiểm soát các ngân hàng trung ương thế giới. Chắc chắn sẽ nảy sinh những lý do cần thiết để tước bỏ quyền lực và lật đổ ông ta”.

Năm 2000, Tổng thống Saddam Hussein đã thông báo rằng nước ông sẽ chỉ dùng đồng euro, chứ không phải đồng đô la Mỹ, trong các vụ giao dịch dầu mỏ. Rốt cuộc, Iraq đã phải hứng chịu nhiều lệnh trừng phạt và Tổng thống Saddam Hussein đã bị lật đổ (và sau đó bị treo cổ) trong cuộc xâm lược của Mỹ năm 2003.

Có tin nói phe nổi dậy Libya đã treo giải thưởng 1,7 triệu USD cho bất kỳ ai “giết hoặc bắt sống” Đại tá Gaddafi.

Minh Bích (theo Weekly Blitz/CNN/Daily Mail)

Lợi ích cốt lõi triệt hạ Gadafi

Sáu tháng trước, Pháp khởi sự cho một chiến dịch quân sự hùng hậu vào Libya có sự hậu thuẫn của Hoa Kỳ và đặc biệt HĐBALHQ có nghị quyết riêng để cứu thường dân. Lúc đó, Trung Quốc và Nga phản đối việc can thiệp quân sự vào đây.

          Nhưng cuộc chiến càng đến hồi kết thúc, người ta lại thấy Trung Quốc và Nga trở mặt với Gadafi bằng hành động công khai cắt đứt ngoại giao với nhà nước của vị đại tá này. Một loạt tội trạng của gia đình trị được Nga, Trung Quốc công kích và hậu thuẫn cho một tương lai trước mắt chuẩn bị diễn ra tại Tripoli.

          Với cả Hoa Kỳ và phương Tây, việc đánh đổ được Gadafi là một bước tiến mạnh mẽ cho quyền kiểm soát Bắc Phi rộng lớn, giàu có tài nguyên. Gadafi là người có tiếng nói trọng lượng với khối Bắc Phi, chính viên đại tá đã làm ra mối quan hệ trong vùng, và phương Tây hạ bệ được Gadafi sẽ giành quyền kiểm soát cả khối Bắc Phi rộng lớn, ở đây không chỉ kiểm soát lượng dầu mỏ của Libya mà còn dầu mỏ, các thứ tài nguyên khác của các nước khác trong vùng này cũng được kiểm kê một cách dễ dàng.

          Nhưng trái đắng trong lúc này là Nga và Trung Quốc, dĩ nhiên là gia đình của viên độc tài gadafi cũng gánh lấy hậu quả. Nga phải vuột mất gia tài bán vũ khí lên tới 4 tỷ USD, hợp đồng đã ký nhưng nghị quyết của LHQ cấm cửa, Nga đành lên án khi các chiến dịch quân sự của NATO từ những ngày đầu. Tuy nhiên, càng về sau cuộc chiến, Nga lại trở mặt với sự phản đối của mình trước đó. Như thể Nga đang tính toán đường đi hoà bình với quân nổi dậy, nhằm thiết lập ngoại giao với chính phủ chuyển tiếp sắp tới với hy vọng về việc chuyển hợp đồng vũ khí từ đại tá Gadafi sang chính phủ mới để món lợi không mất?

          Trung Quốc cũng tráo trở với ngay những gì mà cường quốc đang lên này từng tuyên bố 6 tháng trước với Tripoli, nhưng bây giờ, khi quân nổi dậy tràn vào thủ đô, sào huyệt cuối cùng của gia đình Gadafi thì Trung Quốc cũng từ bỏ những gì mình đã nói 6 tháng trước. Gió đã đổi. Trung Quốc buộc phải theo thời. Các doanh nghiệp Trung Hoa được nói là đổ vốn đầu tư vào đây 18 tỷ USD, Bắc Kinh cũng hy vọng, công kích Gadafi lúc mạt vận vẫn tốt hơn không nói gì, và đó có thể là cơ hội ngoại giao với chính phủ mới của Libya nhằm sau này, duy trì các hợp đồng kinh tế ở đất nước này để làm ăn?

          Phương Tây sẽ nhìn Nga và Trung Quốc như thế nào trong miếng bánh Libya? Là những kẻ cơ hội, đục nước béo cò hay những kẻ thất thế của cuộc chơi? Dù gì đi nữa thì chiến lược của Hoa Kỳ và NATO đưa ra cũng đã gây bẻ mặt với con gấu Nga và lão phu Trung Hoa.

          Hoa kỳ dẫn dắt cuộc chiến đánh đổ Gadafi cũng đưa lại thông điệp đằng sau đó nhãn quan về hình ảnh cường quốc số 1 vẫn duy trì được sự khuynh loát vào bất cứ khu vực nào trên thế giới.

          Và việc Nga có duy trì tốt hợp đồng vũ khí hoặc Trung Hoa có trở lại để lấy về 18 tỷ USD hay không vẫn do Hoa Kỳ và phương Tây định đoạt. Một nỗi đau khó nuốt.

Cu Làng Cát

Quân nổi dậy Libya lùng bắt cha con Gadhafi

TP – Ngày 22-8, quân nổi dậy chiếm Quảng trường Xanh, biểu tượng trung tâm của thủ đô Tripoli, kiểm soát phần lớn thành phố, bao vây dinh thự của cha con ông Moammar Gadhafi. Trong khi đó, các lực lượng của ông Gadhafi kháng cự yếu ớt.

 

Người dân chào mừng phe nổi dậy tiến vào Tripoli Ảnh: Reuters.

 

Lực lượng nổi dậy nói rằng, họ đã bắt được con trai Seif al Islam của Đại tá Gadhafi. Người con thứ hai Mohammed của ông Gadhafi đã tiếp xúc phe nổi dậy để xin được bảo toàn tính mạng nếu ông này ra đầu hàng. Lực lượng nổi dậy đang bao vây nhà ở của ông Mohammed và tư dinh của Đại tá Gadhafi. Tuy nhiên, chưa rõ ông Gadhafi đang ở đâu.

 

Tòa án hình sự quốc tế đang đàm phán với lực lượng nổi dậy nhằm đưa con trai ông Gadhafi là Saif al Islam sang Hà Lan để hầu tòa về tội ác chiến tranh. Trước đây, tòa này ra lệnh truy nã ông Gadhafi, Giám đốc Cục Tình báo Quốc gia Libya Abdullah al Sanussi và ông Saif al Islam.

Cùng lúc, quân nổi dậy tiến vào thủ đô, ông Gadhafi thông qua hệ truyền hình quốc gia ra lời kêu gọi (từ băng ghi âm, không có hình ảnh) đối với lực lượng trung thành với chính phủ Libya.

 

Ông Gadhafi thể hiện kiên quyết kháng cự, không đầu hàng, kêu gọi dân chúng và các lực lượng vũ trang Libya chiến đấu để làm chủ tình hình, kiểm soát Tripoli, giữ cho thành phố này trong sạch khỏi bị “lũ chuột” (phe nổi dậy) làm ô uế.

Nhà lãnh đạo Gadhafi nói, ông vẫn đang ở Tripoli cùng nhân dân và lực lượng trung thành với ông chiến đấu đến cùng. Ngày 22-8, lực lượng trung thành với ông Gadhafi huy động xe tăng để chặn vòng vây đang khép chặt của phe nổi dậy.

Phát ngôn viên của chính phủ Libya, ông Moussa Ibrahim, tuyên bố, chính quyền Gadhafi hiện có 65.000 binh sĩ đang chiến đấu và rất trung thành với chế độ. Ông nói họ sẽ xuất hiện đồng loạt để bảo vệ Tripoli. Theo ông Ibrahim, các trận đánh ở Tripoli hôm qua làm 1.300 người chết, 5.000 người bị thương.

Những lời tuyên bố cứng rắn của nhà lãnh đạo Gadhafi và các quan chức chính phủ Libya cho thấy, rất có thể sẽ diễn ra trận quyết tử đẫm máu ở Tripoli giữa quân chính phủ và phe nổi dậy trước khi cuộc chiến kết thúc hoàn toàn.

Đến trưa 22-8, lực lượng nổi dậy chiếm được hầu hết thành phố, lục soát từng tòa nhà để săn tìm những ổ kháng cự bắn tỉa. Quân nổi dậy tiến vào Tripoli dễ dàng sau khi một đơn vị quân đội chính phủ Gadhafi có nhiệm vụ bảo vệ cửa tây của thành phố đầu hàng lực lượng đối lập.

Quân nổi dậy nói rằng, họ đã kiểm soát được 85% Tripoli. Họ tấn công căn cứ chỉ huy của lữ đoàn tinh nhuệ số 32 của quân đội Gadhafi do con trai Khamis của ông Gadhafi chỉ huy. Quân nổi dậy cướp trọng pháo, giàn phóng rocket và xe tăng của của quân đội Gadhafi để tiếp tục tấn công các cơ sở còn lại của chính quyền Gadhafi.

Tổng thư ký NATO Anders Fogh Rasmussen cho rằng, chế độ Gadhafi đã bị đập tan và thời cơ để lập ra một nhà nước Libya mới đã đến.

Ông Rasumssen nói: Đại tá Gadhafi cần hiểu ra càng sớm càng tốt rằng, ông ta không thể giành chiến thắng trong cuộc chiến chống lại nhân dân của mình. NATO sẽ tiếp tục hỗ trợ lực lượng nổi dậy bằng cách không kích quân đội Gahdafi nếu họ có các hành động đe dọa người dân Libya.

 

Quân nổi dậy chĩa súng vào ảnh ông Gadhafi Ảnh: Reuters.

 

Phản ứng của các nước

Tổng thống Mỹ Barack Obama và các nhà lãnh đạo phương Tây thúc giục ông Gadhafi chấp nhận thất bại và chuẩn bị làm việc với lực lượng nổi dậy, dù tương lai của nhà lãnh đạo này vẫn còn mờ mịt. Người phụ trách chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu, bà Catherine Ashton, hôm 22-8 nói: “Chúng ta đang chứng kiến những giây phút cuối cùng của chế độ Gadhafi”.

Bà Ashton thúc giục quân nổi dậy tôn trọng nhân quyền, không được trả thù và nhanh chóng chuyển sang một chế độ dân chủ ở Libya.

Thủ tướng Anh David Cameron phải cắt ngắn kỳ nghỉ cuối tuần để về London triệu tập cuộc họp khẩn cấp với Hội đồng An ninh Quốc gia. Thủ tướng Cameron nói rằng, đã rõ kết thúc đối với ông Gadhafi.

Thủ tướng Thụy Điển Fredrik Reinfeldt nói: “Chúng ta đang dõi theo lịch sử”. Ông nhắc lại cuộc chiến đẫm máu khi lật đổ chế độ Saddam Hussein ở Iraq, đồng thời cảnh báo hành động trả thù đẫm máu có thể xảy ra ở Libya. Nga và Trung Quốc nói rằng, họ tôn trọng sự lựa chọn của nhân dân Libya.

Đ.P
Theo AP, Reuters, BBC

 

Liên quan số phận của ông Gadhafi, ngày 22-8, Nam Phi bác bỏ thông tin nói rằng, nước này điều máy bay tới Libya để giúp ông Gadhafi rời khỏi đất nước. Bộ trưởng Hợp tác và Quan hệ quốc tế Nam Phi, ông Maite Nkoana-Mashabane, cho biết, ông Gadhafi không xin tị nạn ở Nam Phi. Tuy nhiên, vào thời điểm này, chính phủ Nam Phi chưa sẵn sàng công nhận chính quyền của lực lượng nổi dậy ở Libya. Theo Thông Tấn Xã Việt Nam

Cảnh ăn mừng tại thủ đô Libya

Có tin lãnh đạo Libya Gaddafi đã chạy trốn và đang ẩn náu ở một boongke ở ngoài Tripoli trong khi quân nổi dậy tuyên bố đã nắm quyền kiểm soát thủ đô. 

 

Chiến trường Libya đầy biến động lớn
Libya bán tháo các tài sản sứ quán ở Anh
Thế giới 24h: Tripoli thất thủ

 

Đêm qua, nhiều nguồn tin cho hay, ba con trai của Gaddafi đã rơi vào tay quân nổi dậy nước này. Trong khi đó, đại diện quân nổi dậy tại Anh nói, Gaddafi có thể đã chạy tới Algeria.

Đài truyền hình độc lập Libya nói, Gaddafi đã “chạy trốn như một kẻ hèn nhát”, trong khi hãng tin Al-Jazeera đưa tin, Liên minh châu Phi có thể đề nghị nhà lãnh đạo Libya lưu vong ở Angola hoặc Zimbabwe.

Tại Tripoli, đám đông đã kéo xuống đường ăn mừng, giật các tấm ảnh của Gaddafi xuống khi chiến binh nổi dậy tràn vào Tripoli và ăn mừng quân chính phủ thất thủ. Một đoàn xe của quân nổi dậy tiến vào vùng phía tây gần thủ đô, chĩa súng lên trời. Quân nổi dậy khẳng định, đã kiểm soát toàn thành phố, ngoại trừ căn cứ Bab Al-Aziziya của Gaddafi.

Gaddafi có hai bài phát biểu trên truyền hình quốc gia, kêu gọi người dân Libya chiến đấu chống lại quân nổi dậy. “Tôi sợ nếu chúng ta không hành động, họ sẽ đốt cháy Tripoli. Sẽ không có nước, thực phẩm, điện hoặc tự do”.

• Hoài Linh (Theo Reuters, AP, Mail)