Chuyện chối bỏ con ở khu công nghiệp

(Tin tuc) – Huyện Long Hồ (Vĩnh Long) có khu công nghiệp Hòa Phú thu hút hơn 30.000 công nhân. Đối diện khu công nghiệp này là Trung tâm Bảo trợ xã hội tỉnh Vĩnh Long, nơi nổi tiếng mỗi năm nhận hàng trăm trẻ sơ sinh bị bỏ rơi.

Trẻ thơ vô tội bị bậc sinh thành chối bỏ

Một ngày cuối tháng 6-2011 tôi đến thăm Trung tâm Bảo trợ xã hội tỉnh Vĩnh Long (ấp Phước Yên, xã Phú Quới, huyện Long Hồ, Tỉnh Vĩnh Long). Thấy có khách ghé thăm, ông Phan Văn Nhãnh, Trưởng phòng giáo dục và dạy nghề, Trung tâm Bảo trợ xã hội tỉnh Vĩnh Long, ngậm ngùi, vịn tay vào từng chiếc cũi nhỏ, giọng nghẹn ngào: “Bé này chỉ mới hai tháng tuổi, bé kia chỉ tháng rưỡi. Mỗi cháu là một số phận bị bỏ rơi. Và chúng đến đây bằng hành trang buồn nhất đời mình: Chiếc giỏ xách”.

Những đứa trẻ bị mẹ bỏ rơi được chăm sóc tốt tại Trung tâm Bảo trợ xã hội Vĩnh Long

Nhìn một lúc ông hỏi tôi: “Cô phóng viên có con chưa?”. Không đợi tôi trả lời, ông nựng má một bé gái đang hồn nhiên cười trong chiếc cũi nhỏ và nói: “Tội nghiệp, con bé xinh xắn, dễ thương là vậy! Người ta rứt ruột đẻ ra, rồi đang tâm vứt bỏ con mình như bỏ một món đồ” .

Buổi trưa, trời miền Tây ngợp nắng. Mấy cô bảo mẫu áo đẫm mồ hôi, hết cho bé này uống sữa lại đến dỗ dành bé khác đang khóc. Như hiệu ứng đã được cài đặt từ trước, một đứa khóc thé lên là những đứa khác cũng khóc ré theo. Tiếng trẻ thơ rấm rứt nghẹn ngào.

Trẻ bị bỏ rơi đang được điều trị tại bệnh viện

Ông Nhãnh cho biết: Trung tâm hoạt động từ năm 1998, lúc đầu trẻ bị bỏ rơi rất ít, một năm chỉ có vài trẻ được đưa vào Trung tâm. Từ khi có khu công nghiệp Hòa Phú, số trẻ bị bỏ rơi tăng lên gấp nhiều lần. Từ năm 2004 đến năm 2009, Trung tâm tiếp nhận 100 trẻ bị bỏ rơi. Mỗi năm trên dưới 20 trẻ bị bỏ rơi trước cổng Trung tâm.

Nhiều người thiện tâm đã tìm đến đây nhận con nuôi, và nay Trung tâm đang nuôi dưỡng 67 trẻ bị bỏ rơi hoặc vô thừa nhận, trong đó có 9 trẻ bị nhiễm HIV/AIDS.

Hiện còn 6 trẻ sơ sinh bệnh nặng đang điều trị ở Bệnh viện Nhi đồng 2 (TP.HCM) và Bệnh viện Đa khoa tỉnh Vĩnh Long nên 6 cô giáo phải đi theo chăm sóc. Đa phần trẻ em được nhận về yếu ớt, còi cọc vì bệnh tật, nhiều trẻ phải đưa đi điều trị ở bệnh viện dài ngày.

Kinh tế phát triển, đất nông nghiệp thoáng chốc có giá. Người ta đổ xô xây nhà trọ, quán cà phê để kinh doanh. UBND xã Phú Quới cho biết: Hiện có hơn 4.000 phòng trọ với số nhân khẩu quản lý được lên đến hơn 10.000 người. ông Đặng Hữu Tài, Chủ tịch UBND xã Phú Quới, thống kê, xã hiện có 7.000 người tạm cư, đa phần là công nhân nữ. Trong xã có 400 cơ sở cho thuê trọ với hơn 4.000 phòng. ông Nhãnh thở dài: “Cuộc sống có đổi thay nhưng tình trạng con rơi ngày một tăng thì cũng buồn”.

Khu công nghiệp đã thu hút cả chục ngàn công nhân xa gần đến làm việc nhưng tại hai xã Phú Quới và Hòa Phú không có thêm nhà trẻ, trường học, không có nơi cho công nhân sinh hoạt, vui chơi.

Mặt tích cực tác động đến kinh tế người dân bao nhiêu thì những hệ lụy từ đó cũng phát sinh nhiều bấy nhiêu. Bà Võ Thị Thu Hà, Chủ tịch hội Liên Hiệp phụ nữ xã trăn trở: “Cả xã không có đủ chỗ vui chơi giải trí, trong khi công nhân lại rất đông. Thiếu sân chơi, xa nhà, khao khát tình cảm dẫn đến nhiều bạn trẻ tìm đến tình yêu rồi quan hệ tình dục mà không biết biện pháp an toàn. Vì vậy, mỗi năm số trẻ em bị mẹ mang thai ngoài ý muốn bỏ đi lại tăng thêm”.

Cũng vì thiếu kiến thức sức khỏe sinh sản nên thực trạng trẻ em có HIV tăng. Một cô bảo mẫu bồng bé gái khoảng 7 tháng tuổi cho bú bình, kể lại: Em bé này được bảo vệ phát hiện ở cổng Trung tâm. Kết quả xét nghiệm máu cho thấy bé dương tính với HIV. Ở đây hiện đang nuôi bốn cháu có HIV, nghĩa là sẽ có 8 người cha mẹ mang căn bệnh thế kỷ. Đợi khi bé tới 5 tuổi, nếu may mắn còn sống thì bé sẽ được gửi lên mái ấm Tam Bình ở TP.HCM. Trẻ con đã biết gì đâu, trẻ con vô tội lại phải chịu nổi đọa đầy từ lỗi lầm của người lớn. Cô thở dài, chốc chốc ê a con ngoan, con ngoan khi bé khóc đòi sữa.

Xót xa những hồi ức nhặt trẻ rơi

Phân ca trực để chờ nhặt, cấp cứu trẻ rơi Trước năm 2003, xã Phú Quới, huyện Long Hồ, dù rất gần thành phố Vĩnh Long nhưng vẫn là một vùng quê thuần nông. Thời đó, ruộng vườn trải dài đến ngút tầm mắt, nhưng thưa thớt dân cư. Thế rồi dự án khu công nghiệp Hòa Phú được phê duyệt, xây dựng và đi vào hoạt động. Quy mô của khu công nghiệp lên đến 250 ha, thu hút 16 nhà đầu tư thuê 100% diện tích đất. Cùng với sự phát triển công nghiệp là làn sóng người lao động miền Bắc, miền Trung, miền Tây (ĐBSCL) ồ ạt tìm về. ước tính hiện có hơn 30.000 lao động trong các nhà máy, phân xưởng. Bên cạnh đó là trường đại học Cửu Long cũng thu hút một lượng rất lớn sinh viên về nhập học. Và hệ lụy cũng từ đây phát sinh. Hàng năm đã có vô số trẻ em bị bỏ rơi. Những đứa bé vừa sinh ra bị bỏ rơi đang diễn ra hằng ngày ở ngay cánh cổng Trung tâm Bảo trợ xã hội tỉnh. Đến nỗi, trực bảo vệ cơ quan này phải có qui chế chia ca. Mỗi giờ đồng hồ người gác phải ra coi cổng một lần để phát hiện có trẻ là phải tiếp nhận ngay cấp cứu, giữ mạng sống cho trẻ.

Anh Nguyễn Văn Thành, bảo vệ Trung tâm kể lại, lúc 3h sáng, ngày 19-6-2011, trong lúc đi kiểm tra cổng anh phát hiện một bé trai khoảng hơn một tháng tuổi. Bé được đặt vào một chiếc giỏ xách, bên trong có quấn tã, khăn và bộ quần áo của mẹ cho êm. Anh lập tức bồng bé đến phòng y tế để kiểm tra sức khỏe rồi chạy ra ngoài dáo dác tìm người bỏ con nhưng không thấy. Lát sau, giữa đêm tối thanh vắng có ánh đèn xe máy chạy vào.

Người chạy xe là một phụ nữ cứ rảo qua, chạy lại trước cổng Trung tâm. Anh Thành đoán là mẹ bé nhưng khi chặn lại hỏi thì người kia nói đi lạc đường, không biết gì, nên thôi. Bé trai được đặt tên Nguyễn Hữu Tín. Họ Nguyễn được đặt cho tất cả các bé không có tên. Còn bé nào được mẹ bỏ ở cổng có thêm mẫu giấy ghi tên thì chúng tôi sẽ làm khai sinh cho bé theo tên ấy, ông Nhãnh cho biết.

Hồ sơ các bé ở trung tâm hầu hết chẳng có gì, ngoài những dòng thông tin vỏn vẹn: Bé trai (hoặc gái), phát hiện ngày giờ, cân nặng… cũng những chiếc giỏ. Phần lớn các bé bị bỏ rơi vào lúc ban đêm. Anh Nguyễn Thành Công, một bảo vệ khác của Trung tâm là người phát hiện trẻ bị bỏ rơi nhiều nhất kể lại: Chỉ có duy nhất một bé được phát hiện vào buổi trưa. Cách đây sáu tháng, sau giờ cơm trưa, anh vô tình ra bãi rác gần Trung tâm thì phát hiện một bé trai đã ở đó tự bao giờ. Thân thể bé bị kiến bu dày đặc, da xám lại và mạch rất yếu. May mắn là sau mấy ngày cấp cứu dưỡng nhi ở Bệnh viện tỉnh, bé đã khỏe mạnh.

Theo các cán bộ Trung tâm, phần lớn những người mẹ bỏ con đều có tâm lý quay lại thăm con để yên tâm mà đi luôn. Có lần, đêm hôm trước Trung tâm nhặt một bé vào chăm sóc thì hôm sau có người phụ nữ tới thăm Trung tâm trong vai mạnh thường quân. Cô gái xưng là sinh viên ở Trà Vinh, lí nhí xin đi các phòng thăm trẻ. ở một phòng cô nán lại rất lâu, bên chiếc cũi nhỏ của bé gái xinh xắn.

Cán bộ và các cô bảo mẫu tinh ý biết chuyện, còn cô gái giấu vội những giọt nước mắt rồi tặng Trung tâm 500.000 đồng mà không nói tên. Sau cái dáng tất tả ra về ấy, đến nay cô chưa một lần nào quay lại thăm. Bé gái kia giờ đã hơn 1 năm tuổi, bụ bẫm dễ thương. “Cũng không chắc là nếu quay lại cô gái ấy có thể nhận ra con mình nữa. Từ lúc thành lập Trung tâm đến nay, chưa có trường hợp nào người mẹ quay lại xin nhận con. Đó là lý do các bé ở đây chỉ có bố là cán bộ và mẹ là bảo mẫu”, ông Nhãnh cười buồn

26 công nhân ngộ độc phải cấp cứu do ăn cá ngừ

Ngày 25/7, sau khi ăn trưa với món cá ngừ không đảm bảo vệ sinh tại một quán ăn, 26 công nhân của công ty Trách nhiệm hữu hạn may thêu Liên Hưng, Khu công nghiệp Tân Tạo, quận Bình Tân, Thành phố Hồ Chí Minh, đã phải nhập viện cấp cứu tại Bệnh viện Quốc Ánh.Các công nhân nêu trên đều có triệu chứng ngứa, nhức đầu, ói mửa và sốt cao.

Bác sĩ Nguyễn Thị Kim Thúy , Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp Bệnh viện Quốc Ánh cho biết, nguyên nhân chính do các công nhân ăn phải cá ngừ thiếu an toàn vệ sinh thực phẩm.

Đến chiều cùng ngày, các công nhân đã dần ổn định sức khỏe, chỉ có 2 ca tăng huyết áp vẫn phải tiếp tục theo dõi, điều trị.

Trước đó, ngày 27/6, gần 100 công nhân công ty Quang Thái (Quốc lộ 1A, phường Bình Hưng Hòa B, quận Bình Tân) cũng đã bị ngộ độc thực phẩm trong buổi ăn trưa với món cá ngừ và bị các triệu chứng tương tự.

Một bác sĩ cho biết, các loại cá biển sau khi đánh bắt thường được dùng phân urê để ướp cho tươi. Đây cũng có thể là một trong các nguyên nhân chính gây nên ngộ độc thực phẩm./.

Nguyễn Hoàng (TTXVN/Vietnam+)

Thu nhập của công nhân không đủ chi tiêu tối thiểu

Nâng cao uy tín và chất lượng hoạt động của tổ chức CĐ, đồng thời đấu tranh để nâng cao mức thu nhập của CNLĐ trong bối cảnh hiện nay là một trong những nhiệm vụ trọng tâm mà Chủ tịch Tổng LĐLĐVN – chỉ đạo cho thường vụ LĐLĐ TP.Đà Nẵng.

Đây là chỉ đạo tại Hội nghị sơ kết giữa nhiệm kỳ Đại hội 14 – CĐ Đà Nẵng (2008 – 2013) chiều 19.7 và cũng là chỉ đạo xuyên suốt, rộng rãi và cấp bách cho tổ chức CĐ trên toàn quốc…

Cần sớm tổ chức nghiệp đoàn nghề cá hỗ trợ cho ngư dân bám biển.     Ảnh: Thanh Hải

Tháng 10.2011 sẽ nâng mức lương tối thiểu

Chủ tịch Tổng LĐLĐVN Đặng Ngọc Tùng nhấn mạnh, đời sống của nhân dân và CNLĐ hiện nay rất khó khăn. Mức thu nhập của họ hiện không đủ chi tiêu tối thiểu trong sinh hoạt đời sống hằng ngày. Nguyên nhân chính là do các DN dựa trên mức lương tối thiểu theo quy định của Chính phủ để áp đặt, chi trả cho NLĐ. Mặc dù, thời gian gần đây, Chính phủ đã có nhiều nỗ lực (thực hiện Nghị quyết 11) về kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo an sinh xã hội, thế nhưng không cải thiện được nhiều đời sống của phần lớn CNLĐ”.

Chủ tịch Đặng Ngọc Tùng cho biết, với tư cách đại biểu Quốc hội, Uỷ viên T.Ư Đảng, Chủ tịch đã kiến nghị Chính phủ phải gấp rút xây dựng thang bậc lương, nâng cao mức lương tối thiểu đối với khu vực DN. Nếu chậm, không chỉ gia tăng các vụ đình công, lãn công mà là bùng nổ những phản ứng của NLĐ tại các KCN-CX trên toàn quốc. Hiện nay, mức thu nhập phổ biến của CNLĐ tại các KCN chỉ 2 – 3 triệu đồng/người/tháng.

Tuy nhiên, đấy là mức tổng thu nhập, bao gồm cả chi phí hỗ trợ tiền ăn trưa, xăng xe, chuyên cần… CN lỡ đau ốm, bận việc riêng lập tức bị trừ hết gần phân nửa số tiền ấy. Trong khi giá một tô phở từ 25.000 – 50.000 đồng thì 1 suất ăn CN hiện nay chỉ 9.000 – 11.000 đồng. Điều nguy hiểm hơn là giới chủ chỉ căn cứ mức lương tối thiểu để đóng BHXH cho CN, điều này ảnh hưởng, gây thiệt thòi lâu dài cho NLĐ.

Chủ tịch Đặng Ngọc Tùng còn cho biết, ngày 1.10.2011, Chính phủ sẽ áp dụng nâng mức lương tối thiểu cho khu vực DN, song cũng chỉ được 1,4 – 1,9 triệu đồng/CN/tháng (tuỳ theo từng khu vực). Trong khi đó, theo khảo sát của tổ chức CĐ, mức chi phí sinh hoạt tối thiểu của CN hiện nay phải trên 3 triệu đồng/tháng. Vì vậy, dù có nâng lương theo mức mới thì đời sống CNLĐ cũng chưa thể đảm bảo.

Hoạt động công đoàn gặp nhiều khó khăn

Chủ tịch CĐ các KCN, KCX Đà Nẵng – bà Đàm Thị Thanh Xuân – cho biết, hiện đơn vị này quản lý 95 CĐCS, gần 50.000 CNLĐ tại 6 KCN, chiếm trên 50% số đoàn viên CĐ toàn TP.Đà Nẵng, song cán bộ chỉ “chạy việc” bằng… phương tiện cá nhân là xe máy. Tuy nhiên, cái khó khăn hơn lại là từ phía cơ sở. Hiện nay, việc nâng cao trình độ văn hoá, tay nghề cho CNLĐ chưa có giải pháp cụ thể. Vấn đề nhà ở, nhà trẻ để hỗ trợ cho nữ CNLĐ, cải thiện đời sống tinh thần cho CNLĐ… chưa được thực hiện, dù đã nói rất nhiều. Chưa có thiết chế văn hoá tại các KCN. Mức lương và phụ cấp của CNLĐ và cả cán bộ CĐ cơ sở hiện bất hợp lý, quá thấp, không đảm bảo hoạt động. Chính vì những vấn đề ấy mà uy tín của tổ chức CĐ bị ảnh hưởng.

Về vấn đề này, Chủ tịch Tổng LĐLĐVN Đặng Ngọc Tùng chia sẻ: Sắp đến, hoạt động CĐ sẽ còn nhiều khó khăn. Việc đưa dự thảo sửa đổi bổ sung Luật Lao động và Luật CĐ ra Quốc hội còn gặp nhiều ý kiến trái ngược. Đặc biệt là vấn đề thu chi tài chính. Nếu khó khăn về tài chính thì hoạt động CĐ sẽ còn gặp nhiều trở ngại. Chủ tịch Tổng LĐLĐVN cũng chỉ đạo các CĐCS, LĐLĐ TP.Đà Nẵng cũng như các tỉnh, thành khu vực duyên hải miền Trung sớm xúc tiến việc thành lập các nghiệp đoàn nghề cá, hỗ trợ cho ngư dân ra khơi có tổ chức. CĐ cần phải có tiếng nói, đấu tranh bảo vệ quyền lợi cho ngư dân đang khai thác trên biển Đông.

Thanh Hải

Hẩm hiu đời thợ

Tôi hưởng ứng Tháng công nhân bằng một chuyến lòng vòng lên Phú Tài, lân la vào các khu nhà trọ tối tăm khuất lấp, nói chuyện cà kê dê ngỗng với những con người đang quần quật bán sức nuôi thân tại các cơ sở sản xuất vô danh, nhỏ lẻ.

Đầu óc tôi lởn vởn một câu hỏi, giữa thời gạo châu củi quế này, họ ăn làm sao, ở ra sao. Khó ngặt không loại trừ bất cứ ai, nhưng so với đồng nghiệp ở các đơn vị từng được xác nhận về thanh thế, thương hiệu, cảnh ngộ họ có phần hẩm hiu hơn. Họ thiếu những cam kết, ràng buộc chắc chắn từ giới chủ, thiếu điều kiện bảo hộ, bảo hiểm… Trong đội ngũ 14.000 – 15.000 lao động hiện còn bấu víu vào 85 doanh nghiệp của Khu công nghiệp Phú Tài, những trường hợp như thế, buồn thay, không hề ít ỏi.

Buổi trưa ở xóm trọ. Ảnh: X.N

Áo cơm chới với

Người dẫn đường – khu vực phó khu vực 6, phường Trần Quang Diệu (Quy Nhơn, Bình Định) Võ Đình Tửu – hoá ra lại sẵn chuyện làm “mồi” cho một buổi vòng vo. Ông Tửu có dâu và con gái là công nhân Cty TNHH gỗ Hà Thanh, mở đầu bằng giọng ngán ngẩm: “Tụi nó, đứa đứng máy bào, đứa kiểm tra công đoạn lắp ráp, đau lưng mỏi cổ suốt ngày cũng chỉ được 60.000 đồng tiền công. Hôm nào giỏi lắm, ép xác đạt tới loại A thì được trả 80.000 đồng. Ăn thua gì đâu”.

Ông Tửu nói hai vợ chồng già, với suất lương hưu còm cõi, lâu nay vẫn phải ăn nhín nhịn thèm, dành ra chút ít phụ thêm cho bầy nhỏ. Con gái ông – chị Võ Thị Hương – để cầm cự với gánh nặng đèn sách từ hai đứa con, một đại học trong Sài Gòn, một sắp hết phổ thông trung học ở Quy Nhơn, giờ phải “biến báo” bước nữa bằng cách cơi nới mấy gian phòng làm chỗ cho thuê. “Được đồng nào hay đồng nấy. Mai mốt nếu lại thêm một suất học xa thì chẳng hiểu đấy là phúc hay họa” – ông Tửu gắng gượng hài hước.

Chúng tôi rẽ vào dãy phòng cho thuê của bà Nguyễn Thị Hòa ở tổ 5, khu vực 6. Khu trọ nằm sau lưng cơ ngơi chính của chủ nhà, song để đến nơi, phải lách qua con dốc lắt léo, chật chội, hun hút hàng trăm mét. Mùi hôi hám, hoai mục, xú uế bốc lên hầm hập từ những vũng nước lênh láng đen ngòm, những lò tráng bánh cáu bẩn, những bếp ăn, chuồng trại gia súc nhớp nhúa. Ngang qua góc vườn, chợt thấy một thanh niên quần đùi, áo ba lỗ, tay lăm lăm chiếc ná caosu, vừa chạy vừa ngã dúi dụi trên những bờ đất mấp mô, khuôn mặt hất ngược, láo liên dán lên tàn cây vú sữa.

Nãy giờ đứng quan sát, ngỡ chỉ là trò tiêu khiển, giết thời gian, tôi đâu biết rằng, đó là thứ “lao động” nghiêm túc mỗi ngày của Nguyễn Văn Tĩnh trong giai đoạn ăn không ngồi rồi, chực chờ “nhảy việc”: “Cà pháo, mắm nêm, rau muống trường kỳ, ớn lắm. Nhà chủ lại không cho tăng gia, cải thiện. Em phải tranh thủ kiếm chút tươi bồi bổ quấy quá cho đứa nhỏ trong bụng mẹ”. Tĩnh – 23 tuổi, quê Ân Hữu, Hoài Ân – vốn là thợ sắt của một DN quảng cáo dưới Quy Nhơn.

Chê chỗ cũ làm ăn bết bát, cuối năm 2010, anh bỏ ngang, dắt vợ dạt lên Phú Tài, đầu quân vào Cty Trí Tín, một DN hàng “top” trong làng chế biến gỗ Bình Định. Lăn lóc bên đó chừng nửa năm thì hàng họ thưa dần, lại phủi tay ra đi. 4 – 5 tháng tiếp theo, Tĩnh làm nhân viên nhúng dầu, đóng gói, tổ bao bì, Cty TNHH XNK gỗ Hoàng Hưng, hưởng lương theo sản phẩm, làm nhiều, mỗi tháng được 3 triệu, ít hơn thì khoảng 2,4 – 2,5 triệu đồng. Chừng ấy mà căng kéo chi tiêu cho hai con người đang tuổi miệng ăn núi lở, cộng một mầm sống manh nha cần được chăm bẵm, thuốc thang.

Tĩnh bảo, hễ nhắc tới tiền nong là nhức đầu, chóng mặt. Ngành gỗ thường có quãng thời gian “nghỉ hè” 3 – 4 tháng do phụ thuộc đơn hàng từ các quốc gia nhập khẩu, nên mươi bữa nửa tháng trở lại đây, khi bật khỏi Hoàng Hưng, Tĩnh buộc phải huy động tới nguồn “bảo hiểm” tự mình lập ra phòng khi trái gió trở trời. Đó là khoản thắt lưng buộc bụng bỏ ống 200.000 – 300.000 đồng/tháng lúc công ăn việc làm còn ổn định. Vừa dè sẻn ăn lạm chút của để dành, đôi vợ chồng trẻ vừa thấp thỏm chờ đợi kết quả những chuyến săn việc: “Em muốn trở lại nghề cơ khí, đã hỏi thăm mấy chỗ nhưng chưa được chỗ nào. Thôi thì phụ hồ, tước đót gì cũng xong hết, miễn không đứt bữa là được”.

Khu trọ bà Hoa có 25 khách thuê, chủ yếu là các gia đình nhỏ như vợ chồng Tĩnh. Tôi nấn ná hơi lâu để có cơ hội “khám phá” bữa cơm được cho là thịnh soạn của cặp Đinh Văn Năm – Lê Thị Ngọc Hà. Đứa bé hơn 1 tuổi là thành viên thứ ba hiếu động và đầy háo hức. Một nồi cơm, vài lát cá ngừ kho keo, mấy mẩu khô nướng, tô canh bí nấu tôm. Có hai lý do được Năm đưa ra giải thích cho chất lượng vượt trội bất thường của bữa ăn. Một là anh vừa lãnh lương, hai là vợ từ quê ngoại Phan Thiết ra.

Năm thành thạo không kém vợ khi chiết tính chi ly bài toán chợ búa, tiêu pha: “Bữa nay được phép nới tay lên 25.000 đồng, chứ bình thường, mỗi ngày chợ chỉ 20.000 đồng thôi. Giá tăng xây xẩm mặt mày, 1kg gạo hạng bét cũng 11.000 đồng, thịt heo hơn 100.000, cá  50.000 – 60.000 đồng/kg, dầu ăn 33.000 đồng/lít. Cầm 20.000 đồng nhiều lúc cứ tha thẩn giữa chợ, không biết mua gì, ăn gì”. Thực đơn phổ thông ở nhà Năm: Sáng mì tôm hoặc cơm nguội; trưa – chiều chủ lực là cơm rau, quả trứng luộc, thêm chút canh suông cho dễ nuốt. Có miếng thịt, rẻo cá thì đó là phần đứa trẻ.

Thằng bé là niềm vui nhưng cũng là một gánh nặng: Chỉ sữa, yaour thôi, ngày cũng mất 15.000 đồng, gần bằng tiền chợ – Ngọc Hà rên rỉ. Trước, cô bấm bụng gửi con cho một nhà trẻ tư, tháng hết 500.000 đồng để đi làm cho một xưởng gỗ. Từ ngày đứa bé té ngã gãy tay, bó bột cả tháng, Hà phải bỏ việc, chấp nhận cảnh sống thiếu trước hụt sau từ khoản tiền lương 2,7 triệu đồng của Năm ở một cơ sở cơ khí.

Không tính những buổi đi làm hay ra chợ, cuộc sống những người thợ gần như chỉ loay hoay, quẩn quanh với khoảnh sân hẹp và gian phòng chưa tới 8m2 mà hằng tháng họ trả cho nhà chủ 200.000 đồng. Hà kể, buổi tối ở đây buồn lắm, phần ai nấy rút về phòng riêng, chuyện trò dăm câu ba sợi với nhau rồi tắt đèn đi ngủ. “Xóm trọ có chiếc tivi khọt khẹt nhưng coi ké miết cũng kỳ. Em ở đây hơn năm, muốn xuống Quy Nhơn một lần cho biết mà mãi vẫn chưa đi nổi”. Ý Hà muốn nói vào trung tâm TP, chứ Phú Tài, thuộc phường Trần Quang Diệu, cũng là Quy Nhơn chứ xa cách gì cho cam!

Bữa cơm hội ngộ của vợ chồng Đinh Văn Năm. Ảnh: X.N

Phía trước… chưa thấy bầu trời

Từ quốc lộ I quẹo vô, chỉ một đoạn đường ngang 300m chạy lên phía Đá Đen mà san sát hơn 20 quán cơm bình dân. Công nhân đến từ các địa phương lân cận như An Nhơn, Tuy Phước, Nhơn Hội, Nhơn Hải… thường chọn qua trưa ở đó bằng suất “cơm bụi” theo nghĩa đen do sự oanh tạc liên hồi kỳ trận của những đoàn xe bạt mạng bất kể giờ giấc. Quán cơm Văn Nhàn, trưa 23.5, có tới gần trăm công nhân nhễ nhại mồ hôi, đứng ngồi nhấp nhổm quanh khẩu phần ăn khắc khổ.

Nguyễn Thị Ny (Phước Sơn, Tuy Phước) cho biết, 12.000 đồng một đĩa cơm đủ no, vài lát thịt heo xắt mỏng, cộng thêm ít măng, giá xào, chén canh lá giang vậy là chấp nhận được, còn hơn lọ mọ cơm đùm cơm bới. Ny giờ chẳng còn ruột gan nào để ý tới những bữa cơm chưa từng biết ngon ấy nữa. Đơn giản vì cô chuẩn bị bước vào kỳ “nghỉ hè” không thời điểm kết thúc.  Những cuộc đi sớm về khuya trên chặng đường hơn 20km mỗi ngày sắp sửa được Ny vĩnh viễn gạt bỏ lại sau lưng. 28 tuổi, 5 năm xàng xê hết DN này đến DN khác, cô đang trở về vạch xuất phát của chính mình. Không trợ cấp, không bảo hiểm, không nghề ngỗng ra hồn. “Công việc chà nhám, đánh bóng trong xưởng thợ mịt mù bụi bặm giúp gì được cho nghiệp làm ruộng, nuôi heo của em đây”- cô gái cười buồn.

Kết cục của Nguyễn Thị Ny cũng là chọn lựa của các cặp vợ chồng Năm – Hà, Tĩnh – Diệu mà tôi đã gặp. Không ai dám mường tượng dài hơi về đời thợ của mình. Tất cả đều coi Phú Tài như chặng dừng chân tạm bợ, khi tuổi trẻ, sức vóc còn khả năng làm ra đồng tiền, bát gạo. Năm thì từ lâu đã xua đuổi ra khỏi đầu óc giấc mơ rong ruổi đường trường sau chiếc vôlăng vì không sao xoay ra tiền trang trải học phí để quay lại cuộc cự cãi nhùng nhằng, bất tận với vợ quanh chủ đề hồi hương theo quê chồng ở Phù Mỹ, Bình Định hay quê vợ tận Phan Thiết, Bình Thuận. Tĩnh thì sau giai đoạn bươn chải kiếm cơm thiên hạ mà anh ước chừng còn 3 năm nữa, “hậu vận” anh chàng sẽ được an bài bằng hình ảnh con trâu đi trước, cái cày đi sau ở miền rừng Ân Hữu ngoài kia. Đi sao, về vậy, trần trụi, trống không.

Hoàn toàn có căn cứ để nói rằng, tình cảnh những người thợ trẻ kể trên không phải là cá biệt. Họ đang đơn độc trong khó khăn chồng chất. Họ bị đánh cắp lợi ích ngay trước mặt mà không mảy may hay biết. Trừ đồng lương nhận từ giới chủ ra, họ kể chuyện không được ký hợp đồng, không có bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cứ thản nhiên như là của ai khác. Một tài liệu phát hành từ Bảo hiểm xã hội Bình Định mới đây cho thấy, thoái thác nghĩa vụ với người lao động đã là căn bệnh kinh niên và chưa có thuốc đặc trị. Có rất ít doanh nghiệp miễn nhiễm trước sự tràn ngập của căn chứng trầm kha này. Chỉ riêng Khu công nghiệp Phú Tài, con số công nhân – nạn nhân – đã lên đến hàng vạn.

Xuân Nhàn

Nguồn www.laodong.com.vn